STATUT DRUŠTVA PROFESIONALNIH NOVINARA CRNE GORE
Opšte odredbe
Član 1.
Društvo profesionalnih novinara Crne Gore je nezavisno i neprofitno udruženje profesionalnih novinara, fotoreportera i snimatelja u medijima.
Izrazi koji se koriste u Statutu i aktima koji se donose na osnovu njega, a koji imaju rodno značenje, bez obzira na to jesu li korišćeni u muškom ili ženskom rodu, obuhvataju na jednak način muški i ženski rod.
Član 2.
Služben naziv je Društvo profesionalnih novinara Crne Gore. Skraćeni naziv udruženja je DPNCG. Naziv na engleskom jeziku: The Association of Professional Journalist of Montenegro (APJM)
Sjedište DPNCG na adresi: Oktobarske revolucije 122, Podgorica.
Član 3.
DPNCG je strukovno pravno udruženje s pravima i obavezama koje proističu iz Ustava Crne Gore, zakona Crne Gore, standarda Savjeta Evrope (CoE) i Evropskog akta o slobodi medija.
Član 4.
Pečat DPNCG je okruglog oblika, sa tekstom: Društvo profesionalnih novinara Crne Gore, Podgorica
Član 5.
Rad DPNCG je javan.
Javnost rada ostvaruje se redovnim izvještavanjem članstva, objavama na internet portalu DPNCG, na društvenim mrežama i u javnim saopštenjima, kao i u direktnoj komunikaciji sa članstvom.
Član 6.
DPNCG može biti član, pridruženi član ili posmatrač međunarodnih i domaćih organizacija, osiguravajući da su te organizacije u skladu s načelima slobode medija i zaštite novinara.
Osnovnа nаčelа DPNCG su:
1. Nezаvisnost - orgаnizаcijа je nezаvisnа od ideološkog, političkog, vlаdinog, religijskog i bilo kojeg drugog uticаjа koji je u suprotnosti sа osnovnim nаčelimа i ciljevimа DPNCG.
2. Jаvnost rаdа – rad je jаvаn i ogledа se u detаljnom informisаnju člаnstvа o rаdu orgаnа DPNCG, uvidа člаnovа u odluke i druge аkte, podnošenju izvještаjа o rаdu, jаvnom objаvljivаnju informаcijа i obаveštаvаnju jаvnosti nа drugi pogodаn nаčin.
3. Antidiskriminаcijа i tolerancija - DPNCG se u svom rаdu oslаnjа nа zаbrаnu diskriminаcije po bilo kojem osnovu, u sklаdu s nаčelimа i principimа demokrаtskog društvа. Rad DPNCG se zаsnivа nа tolerаnciji, poštovаnju, prihvаtаnju i uvаžаvаnju rаzličitosti, slobodi mišljenjа i slobodi uverenjа.
4. Zаštitа privаtnosti – DPNCG je zаsnovаno nа principu zаštite privаtnosti, u sklаdu sа Ustаvom Crne Gore i standardima CoE.
Član 7.
Ciljevi DPNCG su:
1. Ostvarivanje profesionalnih interesa, etičnosti i slobode javnog izražavanja
2. Čuvanje ugleda i dostojanstva profesije
3. Zaštita novinara od samovolje izdavača i vlasnika medija
4. Podrška novinarima, fotoreporterima, snimateljima
5. Borba za ljudska prava i slobode
6. Podrška razvoju istraživačkog i profesionalnog novinarstva, borba protiv dezinformacija
7. U skladu sa profesionalnim ciljevima, DPNCG djeluje i u oblasti unapređenje vladavine prava, unapredjenja i razvoja vrijednosti građanskog društva, unapređenja rodne ravnopravnosti, u oblasti demokratsko-političke kulture, obrazovanja, medijske pismenosti, razvoja svih vrijednosti građanskog društva- koje su u vezi slobode govora.
8. Borba protiv govora mržnje i promovisanje tačnog i uravnoteženog izvještavanja
Djelatnosti DPNCG su:
Član 8.
1. Aktivnosti na zaštiti profesionalnog i materijalnog položaja i ugleda novinara, fotoreportera i snimatelja.
2. Stalna saradnja sa strukovnim organizacijama, udruženjima i asocijacijama civilnog sektora, udruženjima za razvoj informisanja i zaštitu javne riječi u zemlji i inostranstvu.
3. Organizovano pružanje pravne, materijalne i psihološke pomoći članovima i stalno ukazivanje na sva eventualna kršenja prava javnosti da zna.
4. Obezbjeđivanje privremenih ili stalnih fondova za socijalnu, materijalnu i pravnu pomoć novinarima, fotoreporterima i snimateljima – članovima DPNCG.
5. Promovisanje zahtjeva da se u medijima zapošljavaju visokoobrazovani novinari.
6. Članstvo i učešće u institucijama, organizacijama, savjetima, odborima, ustanovama koje imaju veze sa medijima, ili utiču na njihov rad.
7. Prikupljanje, obrada i publikovanje naučne i stručne literature u oblasti medijskih prava i sloboda.
8. Organizovanje stručnih i istraživačkih projekata od značaja za programske ciljeve.
9. Praćenje slučajeva napada na novinare, fotoreportere i snimatelje, reagovanje i preuzimanje aktivnosti u cilju njihovog rasvjetljavanja i instistiranja na sankcionisanju počinilaca.
10. Praćenje primjene medijskih zakona i propisa, kao i predlaganje izmjena nadležnim državnim organima.
11. Organizovanje i sprovođenje edukativnih i informativnih kampanja, radionica, treninga, seminara i tribina kroz projektne aktivnosti od značaja za programske ciljeve.
12. U ostvarivanju ciljeva i profesionalnih i materijalnih interesa novinari se štite statutima redakcija i kolektivnim ugovorima s poslodavcem, a na nacionalnom nivou kolektivnim ugovorom s Vladom i poslodavcima.
13. Povećanje transparentnosti, odgovornosti i efikasnosti rada institucija.
14. Unapređenje položaja manjina i marginalizovanih grupa (žene, osobe sa invaliditetom, LGBTIQ osobe, nacionalne i vjerske manjine, Romi, maloljetni delikventi itd...).
15. Zalaganje za rodnu ravnopravnost i borbu protiv diskriminacije.
16. Iniciranje i učešće u aktivnostima koje se tiču vladavine prava, sprečavanja organizovanog kriminala, trgovine ljudima i korupcije u skladu sa programskim ciljevima DPNCG.
17. Promovisanje aktivnosti vezanih za medijsku pismenost i edukaciju građana o važnosti nezavisnog novinarstva.
Članstvo u DPNCG
Član 9.
Članovi DPNCG su redovni i pridruženi. Evidenciju o članstvu vodi Sekretarijat udruženja.
Članstvo se stiče potpisivanjem pristupnice. O evidenciji članova DPNCG vodi se registar članova.
Popis članova vodi se elektronski i sadrži podatke o imenu, broju ličnog dokumenta, datumu rođenja, adresi stanovanja, e-mailu, telefonu. Lični podaci člana prikupljaju se i dalje obrađuju u svrhu evidentiranja članstva i izvještavanja članova o radu i aktivnostima DPNCG. Oni se prikupljaju uz saglasnost člana poptisivanjem pristupnice.
Član 10.
1. Redovni članovi DPNCG su profesionalni novinari/reporteri, kojima je novinarstvo stalno zanimanje, kojim se bave više od dvije godine.
2. Ako redovni član pređe na druge poslove, a povremeno se bavi novinarstvom, može biti pridruženi član, ali samo ako ti drugi poslovi nisu u sukobu interesa s novinarskom profesijom.
3. Novinar koji je više od 10 godina proveo kao redovni član, a prestao se profesionalno baviti novinarstvom, može ostati u članstvu sa statusom pridruženog člana.
4. Novinar koji je otišao u penziju zadržava status redovnog člana ako je 15 godina radio kao profesionalni novinar i bio član DPNCG.
Primanje u članstvo
Član 11.
Članstvo u DPNCG je dobrovoljno i stiče se popunjavanjem pristupnice.
Prava i obaveze članova DPNCG
Član 12.
Primanjem u DPNCG član prihvata prava i obaveze propisane Statutom DPNCG i Kodeksom novinara i novinarki Crne Gore.
O osporenim zahtjevima za prijem u članstvo odlučuje UO većinom ukupnog broja članova.
Članarina u DPNCG je obavezna i mjesečno iznosi 0,002 odsto prosječne zarade u državi.
Predstavnici DPNCG u tijelima i institucijama u koja su imenovani kao članovi Društva i u kojima primaju naknadu, dužni su da 10 odsto uplaćuju DPNCG.
Članovi koji ne plaćaju članarinu ne mogu koristiti usluge podrške i edukacije DPNCG.
Članovi DPNCG mogu biti suspendovani iz članstva u slučaju kršenja etičkih standarda ili Statuta DPNCG.
Član 13.
Prava članova DPNCG su da traže podršku DPNCG, da biraju i da budu birani u organe Društva, da budu angažovani u promociji novinarskih i vrijednosti promovisanja slobode izražavanja.
Obaveza DPNCG prema članovima: da pružaju podršku, omoguće usavršavanje i obrazovanje
Član 14.
Obaveze članova su:
Da savjesno obavljaju profesionalnu dužnost, poštujući odredbe Statuta i Kodeksa novinara i novinarki, da aktivno sudjeluju u radu tijela, komisija i odbora DPNCG, izvršavajući preuzete obaveze.
Da plaćaju članarinu, pomažu rad i promovišu DPNCG.
Prestanak članstva u DPNCG
Član 15.
Članstvo u Društvu prestaje:
Dobrovoljnim istupanjem.
Kad prestanu uslovi propisani za članstvo.
Odlukom o grubom kršenju Kodeksa novinara i novinarki CG, nakon sprovedenog postupka pred Etičkim odborom
Odlukom o kršenju Statuta DPNCG, nakon sprovedenog postupka pred Etičkim odborom
Član kojem je prestalo članstvo dužan je vratiti člansku kartu DPNCG, udruženja u koje je primljen zahvajujući članstvu u DPNCG i u tijelu u kome predstavlja DPNCG ili je izabran u ime DPNCG.
Definicija "grube povrede Kodeksa":
Član 16.
Grubom povredom Kodeksa novinara i novinarki CG smatra se:
Namjerno i učestalo kršenje temeljnih načela Kodeksa, kao što su istinito, objektivno i nepristrano izvještavanje, poštovanje privatnosti, zaštita izvora, te izbjegavanje govora mržnje i diskriminacije.
Plagiranje, izmišljanje informacija ili svjesno širenje dezinformacija.
Prihvatanje mita ili drugih oblika korupcije u vezi s novinarskim radom.
Svaki drugi postupak koji ozbiljno narušava ugled novinarske profesije i DPNCG.
Etički odbor DPNCG u obavezi je da sprovede postupak utvrđivanja teške povrede Kodeksa, u kojem
se članu mora omogućiti da se izjasni o optužbama i iznese svoju obranu. Odluka Etičkog odbora o teškoj povredi Kodeksa mora biti obrazložena i donesena dvotrećinskom većinom glasova svih članova Odbora.
Organizacija DPNCG
Član 17.
Tijela DPNCG su:
1. Predsjednik
2. Generalni sekretar
3. Skupština
4. Upravni odbor
5. Etički odbor
6. Novinarski ogranci
Član 18.
Predsjednik
Predsjednika DPNCG bira Skupština iz redova članova DPNCG, u najviše dva uzastopna mandata. Mandat predsjedniku traje četiri godine.
Za Predsjednika DPNCG može biti izabran redovni član DPNCG koji ispunjava sljedeće uslove:
Ima najmanje 10 godina iskustva u profesionalnom novinarstvu.
Posjeduje dokazano znanje o medijskom zakonodavstvu i etičkim standardima.
Posebnu pažnju kroz svoj novinarski rad pridaje zaštiti slobode medija i profesionalnih interesa novinara.
Nije pravosnažno osuđivan za krivična djela protiv časti i ugleda, niti za krivična djela protiv slobode izražavanja i informisanja.
Predsjednik je izabran ako dobije podršku većine na Skupštini DPNCG.
Predsjednika predlaže UO na osnovu pristiglih predloga redovnih članova DPNCG i saglasnosti kandidata.
U slučaju trajne ili privremene spriječenosti predsjednika da obavlja dužnost, ili u slučaju njegove ostavke ili prestanka mandata prije isteka četvorogodišnjeg roka iz bilo kojeg drugog razloga, predsjednika zamjenjuje potpredsjednik.
Član 19
Ovlašćenja predsjednika su da:
• predstavlja i zastupa DPNCG
• saziva i predsjedava sjednicama UO
• sprovodi odluke Skupštine i UO
• potpisuje akta koje donosi UO, Skupština i druga dokumenta DPNCG
• koordinira rad odbora, komisija i drugih radnih tijela
• sa potpredsjednicima, UO i generalnim sekretarom sarađuje u sprovođenju ciljeva DPNCG
Predsjednik može biti razriješen funkcije u sledećim slučajevima:
Ako svojim nesavjesnim ili nestručnim radom ili prekoračenjem ovlašćenja nanese štetu Društvu.
Zbog nesposobnosti da organizuje i vodi povjerene mu poslove i poslove iz svog djelokruga.
O razriješenju odlučuje skupština DPNCG većinom glasova.
Generalni sekretar
Član 20.
Generalni sekretar se bira odlukom UO DPNCG.
Generalni sekretar je ovlašćen da:
• Vodi poslove Društva saglasno odlukama Skupštine, UO i predsjednika
• Obavlja i druge poslove u skladu sa zakonom, statutom i drugim aktima Društva
• Stara se o operativnim poslovima DPNCG
Generalni sekretar rukovodi Sekretarijatom DPNCG.
Skupština
Član 21.
Skupština je najviše tijelo upravljanja Društva.
Mandat Skupštine traje četiri godine.
Član 22.
Skupština ima sljedeće nadležnosti:
• Donosi Statut, usvaja izmjene i dopune i donosi druge akte.
• Bira Etički odbor.
• Bira i razrješava Upravni odbor DPNCG, predsjednika i generalnog sekretara.
• Donosi godišnji program rada DPNCG.
• Usvaja godišnji finansijski izvještaj
• Raspravlja o radu i izvještajima o radu tijela Društva i usvaja izvještaje
• Odlučuje o promjeni cilja i djelatnosti, prestanku rada
• Obavlja i druge poslove predviđene Statutom i drugim aktima DPNCG
Član 23.
Skupština DPNCG saziva svake četvrte godine. Na predlog 2/3 članova UO može se sazvati hitna sjednica i prije tog roka. Sjednica Skupštine može biti održana on line, uz zapisnik.
Predsjednik Skupštine se bira iz reda članova Skupštine, odlukom Skupštine na mandat od 4 godine. Skupština radi prema Poslovniku i odlučuje većinom glasova.
Član 24.
Upravni odbor DPNCG
Upravni odbor je upravno tijelo, koje zasjeda i odlučuje između dvije Skupštine.
UO čine 7 članova izabranih na Skupštini. Sjednice mogu biti održane elektronskim putem.
Član 25
Sjednice UO održavaju se mjesečno. One mogu biti i elektronske.
Svaki član UO ima pravo zatražiti saziv sjednice i predložiti dnevni red. Odluke na sjednicama donose se većinom glasova.
Član 26.
UO donosi pravilnike, odlučuje o priznanjima, bira predstavnike DPNCG u asocijacijama u zemlji i inostranstvu.
UO obavlja i sljedeće poslove: priprema i saziva Skupštinu, priprema prijedloge Statuta, Novinarskog kodeksa, izmjene i dopune opštih zakona u vezi sa medijskom sferom.
Za operativnost tih poslova može ovlastiti predsjednika ili sekretara.
Član 27.
Etički odbor
Etički odbor ima tri člana, koje bira Skupština. Odbor čine redovni članovi DPNCG, a u donošenju odluka komu biti konsultovani pravnici i drugi stručnjaci koji imaju iskustva u području medijske etike i prava.
U slučaju da neko podnese ostavku, UO može imenovati VD člana do održavanja sjednice Skupštine.
Članovi Etičkog odbora biraju se na mandat od četiri godine i mogu biti ponovno birani najviše dva puta uzastopno.
Za članove Etičkog odbora ne mogu biti birane osobe koje su pravosnažno osuđene za djela protiv časti i ugleda, niti za krivična djela protiv slobode izražavanja i informisanja.
Skupština bira članove Etičkog odbora glasanjem, vodeći računa o zastupljenosti različitih medija i struka.
U cilju izbjegavanja sukoba interesa i zaštite člana Odbora, član se izuzima od odlučivanja kad se raspravlja o članu zaposlenom u istoj medijskoj kući, odnosno kad se radi o novinarskom djelu koje je objavljeno u medijskoj kući u kojoj je zaposlen član Etičkog odbora.
Etički odbor bira predsjednika iz redova svojih članova. Predsjednik mora imati najmanje 10 godina iskustva rada u medijskom poslu i znanje o medijskoj etici.
Član 28.
Etički odbor prati poštovanje načela i normi Kodeksa novinara CG te povodom prijave o povredi Kodeksa, donosi odluku o tome je li član DPNCG povrijedio njegove norme i načela.
U slučaju utvrđene povrede Kodeksa, Etički odbor može izreći sljedeće sankcije:
Pismena opomena.
Javna opomena.
Predlog Upravnom odboru za suspenziju članstva u DPNCG na određeno vrijeme.
Prijedlog Skupštini za isključenje iz DPNCG.
Odluka Etičkog odbora o povredi Kodeksa i izrečenoj sankciji mora biti obrazložena i dostavljena članu DPNCG na kojeg se odnosi.
Član DPNCG ima pravo žalbe na odluku Etičkog odbora Upravnom odboru u razumnom roku. Odluka Upravnog odbora je konačna.
Odbor može samostalno pokrenuti internu ili javnu raspravu o pojavama u javnom informisanju i medijskom prostoru kojima se teško krše norme i načela Kodeksa ili osnovna načela profesionalnog novinarstva.
Član 29.
U slučaju da DPNCG ili Etičkom odboru stigne pritužba koja se ne odnosi na njegovog člana, to tijelo je dužno da je proslijedi samoregulatornom tijeli medija u kome novinar radi ili je objavio tekst.
Etički odbor o svojoj odluci o kršenju pravila profesije i Etičkog kodeksa obavještava samoregulatorno tijelo medija u kome je novinar angažovan.
Odbor saradjuje sa svim samoregulatornim tijelima u državi radi unapredjenja profesionalnih standarda u medijima i slobode izražavanja.
Član 30.
Novinarski ogranci
U DPNCG se mogu organizovati novinarski ogranci, u okviru medija ili teritorijalno.
Ogranak mora imati najmanje 5 (pet) redovnih članova.
Predsjednici a koordiniraju rad sa predsjednikom DPNCG, UO i Sekretarom.
Komisije i odbori
Član 31.
UO može osnivati stalne ili povremene komisije i odbore, te druga radna tijela za obavljanje pojedinih poslova, kao i dobrotvorne organizacije i fondove.
Konačnu odluku o tome donosi Skupština, a izuzetno UO.
Stručni i administrativni poslovi
Član 32.
Stručne i administrativne poslove DPNCG može obavljati Sekretarijat.
Funkcije predsjednika i sekretara mogu biti profesionalne.
Finansiranje
Član 33.
Društvo stiče imovinu od člаnаrine, dobrovoljnih prilogа, poklonа, donacija, zаkupnina i nа drugi nаčin koji nije u suprotnosti sa zakonom.
Sekretarijat i predsjednik odgovorni su za obvezu objavljivanja finansijskih izvještaja i izvora prihoda.
Novac od prihoda, donacija, projekata i drugih izvora finasiranja smije uticati na nezavisnost i objektivnost rada DPNCG.
Prelazne i završne odredbe
Član 34.
Inicijativu za pokretanje postupka o prestanku rada udruženja može pokrenuti trećina članova Skupštine.
O prestanku rada udruženja odlučuje Skupština dvotrećinskom većinom glasova prisutnih članova udruženja .
Član 35.
U slučaju prestanka rada udruženja, odluku o raspolaganju imovinom donosi Skupština.
Član 36.
Ovaj Statut stupa na snagu danom usvajanja na Skupštini. DPNCG je dužan da obavjesti nadležni državni organ o novom Statutu.
Predsjednica Skupštine
Tamara Ivanković
Statut DPNCG u .pdf formatu možete preuzeti na linku.